آمدن زیباری به تهران و تاریخ تندباد حوادث
منبع : روزنامه اعتماد ؛ چهارشنبه ۱ تیر ۱۳۹۰ ، صفحه ۲
---------------------------------------------------------------------
آمدن زیباری به تهران و تاریخ تندباد حوادث
عرفان قانعی فرد *
ماه های خرداد و تیر در روابط دو کشور عراق و ایران، حائز اهمیت است و این 2 ماه در طی تاریخ معاصر، شاهد حوادث زیادی بوده است. اوایل شب های تابستان 1337 بود که عبدالکریم قاسم کودتا کرد و سلسله شاهنشاهی هاشمی را در عراق سرنگون کرد و عصبانیت شاه را برانگیخت، اما به روال دیپلماسی عراق را به رسمیت شناخت تا آن هنگام که سال پس از ان، قاسم ادعای مالیکت 5 کیلومتر از خاک ایران را داشت و خوزستان را جز عراق می دانست؛ گرچه سالها بعد صدام حسین سودای قاسم را عملی کرد و بر طبل جنگ تحمیلی کوبید!.. در همان دو ماه بود که تیمور بختیار رئیس فراری سازمان امنیت کشور به عراق، سرگرم جمع آوری نیروهای مخالفان بود تا شاید سلسله شاه را براندازد و خرداد 1342 و سخنرانی آیت الله خمینی هم بهانه ای بود که شاید از آن نمد کلاهی بدوزد. در همان دو ماه سال 1340 بود که ساواک با بهره گیری از طرح محرمانه پیروز سعی در حمایت از کردها در جنبش مسلحانه کرد که شاید حکومت مرکزی عراق، مشروعیت مالیکت ایران را بپذیرد و هم شاید سلسله شاهنشاهی را به عراق بازگرداند و ساواک چه هزینه هایی که برای این طرح کودتا و جنبش مسلحانه صرف کرد. عراق هم تیمور بختیار را حمایت می کرد که شاید بر تیر مراد زند هدف دلخواهشان را . در همین دو ماه سال 1345 بود که ایران از تجاوز مرزی عراق می نالید و عراق هم سخنان ایران را مردود می شمارد. و سال بعد هم ساز و برگ کامل کرد و وارد مصر شد که شاید در مقابله با اسرائیل اعراب را یاری دهد، اما ساواک ، بارزانی را به اسرائیل فرستاده بود که مقابله حریف، خنثی شود.
طنز تاریخ در این جاست که در روزهای اخر خرداد 1347 هم 5 استاندار عراق وارد تهران شدند تا درباره مرزهای هر دو کشور لب به سخن بگشایند و مدتی بعد هم کودتای نظامی شد و مرز ایران و عراق بسته شد و قوای نظامی به حالت آماده باش در آمدند و حس البکر قدرت را درست گرفت و ساواک ایران، عوامل اش در به قدرت رسیدن بعث، دست داشتند و شاید کسی نمی دانست که 10-11 سال بعد همان ها جنگ خانمان سوزی را بر ایران تحمیل خواهند کرد. و در همین روزهای پس از کودتا هم عارف به لندن گریخت و از تلویزیون انگلستان شرح ماجرا را بازگو می کرد و شاه ایران را طعنه می زد. و در 28 خرداد 1348 چه بسیار ایرانیان مقیم عراق که در عراق دستگیر شدند و مورد تهاجم سبعانه بعثی ها قرار گرفتند و ایرانی و شیطان با هم یکی بود و افکار عمومی را ضد ایران تحریک می کردند و شیعه بودن هم جرمی غیر قابل بخشش. و در این ایام هم منتقد جدی شاه در نجف دوران تبعیدش را می گذرانید و نه صدام و نه شاه نمی دانستند که روزی او بساط سلسله شاهنشاهی را در ایران برخواهد انداخت. و در روزهای اول تیر 1349 دوباره ساواک ، کردهای عراق را تحریک کرد که با قشون کشی عراقی ها پاسخ دهند و جنبش مسلحانه از نو آغاز شود. و 4-5 سال بعد از این تاریخ ، در همین روزها، بود که زد و خورد مرزی ادامه داشت و در 11 تیر 1352 بود که کودتای ناظم گزار– ریاست اداره امنیت عراق ( الامن العام ) - رخ داد و به جایی نرسید و 2 سال بعد هم بود که قرارداد الجزایر بسته شد و شاه و صدام با هم مصافحه کردند و بارزانی هم به کرج پناهنده شد و باز هم مدتی بعد طی مُحی الدین، معاون کُرد ریاست جمهوری وقت عراق، به تهران آمد تا از نو رابطه حسن همجواری ایران و عراق، با هم از سر گرفته شود .
هشیار زیباری هم امروز، برخی از همان قرار و مدار او را شاید به زبان جدید تر بیان دارد مانند موضوع " ميلههاي مرزي دو كشور ، نیروهای مسلح مخالف در داخل خاک عراق، تهدید های مرزی، قاچاق مواد مخدر ،حضور نيروهاي آمريكايي، رواديد بين ايران و عراق، زوار اماکن متبرکه و .... " و بحثی که در راهروهای دیپلماسی ایران وعراق مطرح است مسئله تروريسم و گروه های مسلح درگیر در این ماجرا – مجاهدین خلق ( منافقين)، کومله، دمکرات، سلفی ها، پژاک و ... – می باشند که هر دو کشور سعی در ایجاد زمینه و بستر مناسب برای رفع آن دارند که شاید حضور جلال طالباني رئيس جمهور عراق در اجلاس بينالمللي مبارزه با تروريسم در تهران ، که تا چند روز آینده انجام می گیرد، راهکاری عملی برای این امر بیان شود.
هوشیار زیباری ، وزیر خارجه عراق که انسانی آگاه به مسائل سیاسی است و علاوه بر محافظه کاری اش، انسانی صریح الههجه است، وی در راستای توسعه روابط ایران و عراق بر حل مساله تروریسم، تلاش وافری کرده است که شاید در بین وزرای خارجی عراق در دوران معاصر، چهره ای خاص باشد. وی برای حسن نیت و همجواری با ایران و در چارچوب مقررات بین المللی پژاک را رسما تروریست خواند از ان خواست تا کوهستان های قندیل عراق را ترک کند و به بی ثباتی در مرزهای همسایگان دامن نزند . این ضربه ای بزرگ بود چون زیباری نه فقط وزیر عراق بلکه خود از کردهای زیباری همپیمان بارزانی است و این یعنی بارزانی نیز چنین عقیده ای دارد و گفت " پژاک نیرویی کردی نیست بلکه به نام کرد به تروریسم دامن می زند ". و امروزه هم آمدن و رفتن زیباری، پیام رسان حوادثی در آینده سیاسی دو کشور باشد که شاید به زودی در رسانه های هر دو کشور مطرح خواهد شد.
- محقق تاریخ معاصر