راز پرده نهان

پرونده کردستان، یکی از پیچیده‎ترین موضوع‎های امنیتی بوده و هست. در سال 1324 که بنا به تحریک روس‎ها، جمهوری خودخوانده و خیالی مهاباد شکل گرفت؛ شادروان آصف اعظم سنندجی، نخستین کسی بود که نماینده‎ای را به مهاباد فرستاد تا به قاضی محمد گوشزد کند که این شیوه، ره به ترکستان است و همان تعامل با حکومت مرکزی که کردها از ایام نادرشاه آغازیده‎اند، بهترین شیوه است. اما قاضی محمد تصور نمی‎کرد که بنا به تحریک انگلیسی‎ها، یک مهمان ناخوانده داشته باشد و وقتی مصطفی بارزانی که تنها سابقه ثبت شده از وی، کارگری جاده‎سازی بوده، خود را شریک سیاسی خواند و بدون گذراندن یک روز آموزش نظامی، لباس ژنرالی به تن کرد و عشق به ترقه بازی را به قاضی محمد اهل سیاست و مدارا، تحمیل کرد. وقتی رزم آرا از بارزانی دعوت کرد تا در تهران مهمان رکن 2 ارتش باشد، بنا به اسناد رسمی ارتش و خاطرات ارفع، هرچه بدگويی بود بارزانی در پاسخ به مهمان نوازی قاضی محمد ابراز داشت و ارتش را علیه وی شورانید. حتی با وجودی که قاضی محمد تا چند کیلومتری مهاباد هم به استقبال ارتش ایران رفته بود اما همان فتنه، او را به بالای چوبه دار فرستاد. دیگر در ارتش و رکن 2، موضوع کردها را خاتمه شده یافتند و درست هم بود. در سال‌های 1354 ـ 1340 که ساواک حرکت مسلحانه کردهای عراق را پایه‎ریزی، تشویق و هدایت کرد و سپس پایان داد؛ موضوع کردستان عراق در اختیار ساواک قرار داشت و ژاندارمری و ارتش هم صرفا تهدیدات و تحریکات مرزی را کنترل می‎کردند. اما در همان سال‎های 1348 ـ 1347 که کم‎کم سرو کله اسرائیلی‎ها در کردستان عراق یافت شد و اداره امنیت در داخل حزب دموکرات کردستان عراق پایه‎گذاری کردند و مسعود و ادریس بارزانی را بنا به خاطرات جلال طالبانی، برای آموزش دوره امنیتی به اسرائیل فرستادند؛ گرفتاری و چالش امنیتی جدیدی برای ایران رقم خورد.

اما امروزه هم مردمان کردستان در این اندیشه‎اند که به‎راستی حضور و پیدایش حزب دموکرات کردستان عراق نوعی محنت برای مردم کرد و سیاست کردها در تاریخ معاصر نبود و خالق پدیده جاسوسی کردها برای کشورهای همسايه نشد و به عبارت محترمانه بذر خیانت و نفرت و ترور را در عرصه سیاست کردستان نپراکند تا جايی که دیگر به فرهنگ سیاسی تبدیل شده؟ ازسال 1965 تا به امروز هیچ حرکتی در کردستان ـ تمام مناطق کردنشین در کشورهای دارای جمعیت کردی ـ صورت نگرفته که این حزب در آن تاثیر و نفوذ نداشته باشد. حتی گاهی در صف اول حرکت برخی از کشورها علیه کردستان، حرکت کرده‏اند و متاسفانه پس از سال 1992 و خصوصا پس از 2003 بخش رسانه‏ای حزب دموکرات بارزانی، حکایت دیگری را برای منافع و مصالح حزبی خود تبلیغ می‏کند از سال 2010 تا امروز، علیه مصالح و منافع ایران بارها و بارها مسائلی را پدید آورده است که بنا به حکمت و فراست امنیتی، ایران سخنی به میان نیاورده است. کمک در ترور دانشمندان هسته‎ای، اسائه ادب و تظاهرات علیه کنسولگری ایران، نمایش فیلم‎هایی علیه ایران، انتشار مقالات در رسانه‎های علیه تاریخ معاصر ایران و .... رعایت نكردن حسن همجواری و اجازه به استفاده از خاک کردستان عراق توسط سازمان‎های تروریستی برای اقدام علیه خاک ملک و مملکت ایران، تا پناه دادن و فراری دادن ده‎ها عامل ایجاد اختلال و ترور تحت پوشش روزنامه‎نگار و فعال حقوق بشر و اخيرا در حالی که ایران در حال انتقال جنازه خواهر بارزانی به کردستان عراق بود، 40-50 نفر ایرانی را به جرم واهی جاسوسی علیه ایران، اخراج می‎کند. همزمان هم در سینماهای اربیل فیلم ترور قاسلمو را نشان می‎دهند که تنها خروجی‎اش محکوم کردن ایران و ایرانی است. اما هنوز در رسانه‎های ایرانی، به طور رسمی شاید به خاطر داشتن نوعی قرارداد نظامی، امنیتی و تجاری با حزب وی، نوعی شائبه و شرم بیان وجود داشته باشد اما مورخان ایران هم می‎دانند که در همان تیر ماه 1368 چه کسی رابط اسرائیلی را به حضور پذیرفت؟ چه کسی در وین با وزیر کشور دیدار کرد و در همان روز هم در آنجا اقامت داشت؟ چه کسی خواهان نزدیک نشدن‌کردهای ایران و سازمان‎های متبوع سیاسی‎شان به حکومت مرکزی بودند و مزاحم کار بود و دامادش را مامور اجرای آن واقعه کرد ؟ .... در همه اسناد نام یکی می‎درخشد و آن هم مسعود بارزانی است. وقتی که معاون امنیتی موساد در استهکلم سوئد به مورخ ایرانی اعلام می‏دارد: «اگر ایران هم بخواهد این موفقیت امنیتی را به گردن بیاویزد ما نباید بگذاریم، زیرا عملیات پیچیده امنیتی ما بود» دیگر جای سخنی دیگر هست؟ و امروزه باید این چالش‎های امنیتی را بار دیگر با سعه صدر مرور کرد و نگذاشت که قبیله‎ای بی نام و نشان، علیه مصالح و منافع آب و خاک کشور، چنین اقدام کند و نام ایران و ایرانی را لکه‎دار کند. ایران در ساخت اقلیم کردستان عراق و حرکت سیاسی کردهای عراق از دهه‎های قبل زحمت‎هاي‌زيادي کشیده است و چه بسیار فرزندان و سربازان غیور ایرانی در این راه شهید شده‎اند و نباید به خاطر برخی مصلحت‎های زودگذر، این حق را پایمال کرد.

*پژوهشگر تاریخ معاصر